สนธิสัญญามาร์ราเคช (Marrakesh Treaty)

1.สาระสำคัญของสนธิสัญญาฯ

1.1 ชื่อสนธิสัญญา

                        สนธิสัญญามาร์ราเคชเพื่ออำนวยความสะดวกในการเข้าถึงงานที่มีการโฆษณาแล้วสำหรับคนตาบอด คนพิการทางการเห็น และคนพิการทางสื่อสิ่งพิมพ์ (Marrakesh Treaty to Facilitate Access to Published Works for Persons Who Are Blind, Visually Impaired or Otherwise Print Disabled)

1.2 สภาพบังคับ

                        จัดทำขึ้นเมื่อ 27 มิถุนายน 2556 ณ เมืองมาร์ราเคช ประเทศโมร็อกโก ขณะนี้ยังไม่มีผลใช้บังคับ จะมีผลใช้บังคับเมื่อมีประเทศสมาชิก 20 ประเทศได้ยื่นสัตยาบันสารหรือภาคยานุวัตรสารตยขณะนี้มี 16 ประเทศ ให้ สัตยาบัน

1.3 วัตถุประสงค์ของสนธิสัญญา

                        เพื่อให้คนตาบอด คนพิการทางการเห็น หรือคนพิการทางสื่อสิ่งพิมพ์ มีโอกาสเข้าถึง และใช้ประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์

 1.4 ผู้ได้รับประโยชน์ (Beneficiary Persons) ตามสนธิสัญญาฯ

                        คนตาบอด คนพิการทางการเห็นหรือคนพิการทางสื่อสิ่งพิมพ์

 1.5 ขอบเขตของสิทธิที่อนุญาต

                        ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์สำหรับการทำซ้ำ (Right of reproduction) การจำหน่าย (Right of distribution) และการทำให้ปรากฏต่อสาธารณชน (Right of making available to the public) และอาจรวมถึง การแสดงต่อสาธารณะ (Right of public  performance) ทั้งนี้  สามารถกำหนดข้อยกเว้นในการดัดแปลงเฉพาะใน รูปแบบเพื่อให้ผู้ได้รับประโยชน์ตามสนธิสัญญาฯ เข้าถึงได้เท่านั้น

                        นอกจากนี้ รัฐภาคีสามารถแลกเปลี่ยนข้ามพรมแดน(Cross-border) ระหว่างกัน ซึ่งสำเนางานที่ได้ ทำซ้ำ จำหน่าย หรือทำให้ปรากฏต่อสาธารณชนในรูปแบบที่ผู้ได้รับประโยชน์ตาม สนธิสัญญาฯเข้าถึง โดยผ่านองค์กรที่ได้รับการรับรองโดยรัฐ (Authorized entity) รวมทั้งนำเข้า (Importation) สำเนางานดังกล่าว

 1.6 งาน (Works) ที่อนุญาต

                        งานลิขสิทธิ์ (งานวรรณ กรรมและศิลปกรรมตามอนุสัญญากรุงเบิร์น ซึ่งไม่รวมถึงงาน สิ่งบันทึกเสียง และงานแพร่เสียงแพร่ภาพ) ที่มีการโฆษณาหรือเผยแพร่ไว้แล้วในสื่อต่างๆ รูปของบทความ(Text) เอกสารหรือสัญลักษณ์ที่ใช้แทนข้อมูล (Notation) และหรือภาพประกอบที่เกี่ยวข้อง (Illustrations) และสื่ออื่นๆ รวมถึงหนังสือเสียง(Audio books)

1.7 ข้อกำหนดอื่น

                        WIPO ต้องจัดตั้งหน่วยงานในการเข้าถึงและแลกเปลี่ยนข้อมูล (Information access point) เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่รัฐภาคีในการแลกเปลี่ยนข้ามพรมแดนซึ่ง สำเนางานที่ได้ทำขึ้นเพื่อประโยชน์ของคน พิการตามสนธิสัญญาฯ

2.เปรียบเทียบสาระสำคัญของสนธิสัญญามาร์ราเคชฯ และกฎหมายลิขสิทธิ์

 

ประเด็น

สนธิสัญญามาร์ราเคชฯ

พ.ร.บ. ลิขสิทธิ์ฯ พ.ศ. 2558

ขอบเขตของสิทธิที่อนุญาต

 ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์สำหรับ

 - การทำซ้ำ

 - การจำหน่าย

 - การทำให้ปรากฏต่อสาธารณชน

 - การแสดงต่อสาธารณะ

 - การดัดแปลงเฉพาะในรูปแบบเพื่อให้ผู้ได้รับประโยชน์ตามสนธิสัญญาฯ เข้าถึงได้เท่านั้น

 - การแลกเปลี่ยนข้ามพรมแดน / นำเข้าผ่านองค์กรที่ได้รับการรับรองโดยรัฐ

 ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์สำหรับ

 - การทำซ้ำ

 - การดัดแปลง

 ผู้ได้รับประโยชน์

 คนตาบอด คนพิการทางการเห็น หรือผู้ที่มีความบกพร่องในการอ่าน

คนพิการที่มีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน สติปัญญาหรือการเรียนรู้ หรือความบกพร่องอื่นที่กำหนดในกฎกระทรวง

ประเภทของงาน (Works) ที่อนุญาต

งานวรรณกรรมและศิลปกรรม ตามอนุสัญญากรุงเบิร์น (ไม่รวมงานสิ่งบันทึกเสียง และงานแพร่เสียงแพร่ภาพ) ที่อยู่ในรูปของบทความ(Text) เอกสารหรือสัญลักษณ์ที่ใช้แทนข้อมูล (Notation) และหรือภาพประกอบที่เกี่ยวข้อง (Illustrations) และสื่ออื่นๆ รวมถึงหนังสือเสียง(Audio books)

งานลิขสิทธิ์ทุกประเภท (วรรณกรรม ศิลปกรรม นาฏกรรม ดนตรีกรรม ภาพยนตร์ โสตทัศนวัสดุ สิ่งบันทึกเสียง งานแพร่เสียงแพร่ภาพ งานอื่นใดในแผนก วรรณคดี ศิลปะ และวิทยาศาสตร์

องค์กรที่ได้รับการรับรองโดยรัฐ (Authorized entity)

รัฐภาคีจัดตั้งองค์กรที่ได้รับการรับรองโดยรัฐเพื่อแลกเปลี่ยนงานข้ามพรมแดนระหว่างกัน

 -

สำนักกฎหมาย

กรมทรัพย์สินทางปัญญา มีนาคม 2559

ที่มา : เว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา