รูปภาพหัวข้อบทความเรื่องเมื่อมีสื่อตาดีก็ต้องมีพื้นที่สำหรับคนตาบอด นายฌาณวิทย์  มณี ผู้เขียน

          จากอดีตจนถึงปัจจุบันการเข้าถึงสื่อต่างๆ ในชีวิตประจำวันสำหรับบุคคลปกติทั่วไป ไม่ว่าจะเป็น โทรทัศน์ วิทยุ ภาพยนตร์ หรือ สิ่งพิมพ์  ท่านสามารถเข้าถึงได้ง่ายและมีให้เลือกหลากหลายมากมาย ไม่ว่าจะเป็นสื่อองค์ความรู้ต่างๆ จนถึงสื่อเพื่อความบันเทิง ทั้งในรูปแบบภาพเคลื่อนไหว หรือภาพนิ่ง หรือสื่อสิ่งพิมพ์นานาสาระ ที่ทุกท่านสามารถหาเลือกซื้ออ่าน หรือรับชมได้ตามสถานที่ให้บริการ หรือสถานที่จัดจำหน่ายต่างๆ ความบันเทิงที่สามารถเข้าถึงได้เพียงแค่เปิดอ่าน ท่านผู้อ่านหลายๆ ท่านอาจเคยผ่านประสบการณ์ การเสพติดสื่อสิ่งพิมพ์แบบผู้เขียนมาบ้าง ไม่มากก็น้อยอย่างแน่นอน  ไม่ว่านิตยสารรายสัปดาห์ นิยายเรื่องยาว หรือหนังสือการ์ตูน แต่สื่อสำหรับผู้พิการทางสายตา ไม่ได้เข้าถึงง่ายขนาดนั้น ท่านผู้อ่านลองจินตนาการ นึกถึงนิตยสารรายสัปดาห์ที่ท่านติดตามอยู่เป็นประจำ หรือนิยายเรื่องยาวที่ท่านเฝ้ารออ่านทุกๆ เดือน แต่เมื่อต้องนำมาทำใหม่และให้บริการในรูปแบบหนังสืออักษรเบรลล์ จากนิตยสารรายสัปดาห์ อาจจะกลายเป็นรายเดือนเลยทีเดียว มันยากที่จะเข้าถึงได้และทันเวลาแบบเดียวกับบุคคลปกติทั่วไป เพราะกระบวนการผลิตสื่อเบรลล์ ที่เรียกได้ว่า ต้องเริ่มทำกันใหม่ตั้งแต่ต้น ตั้งแต่พิมพ์ไฟล์ text ใหม่จากต้นฉบับหนังสือ แล้วแปลโดยใช้งานโปรแกรมเพื่อเปลี่ยนเป็นอักษรเบรลล์ ผ่านการตรวจพิสูจน์อักษรเพื่อความถูกต้อง ต่อด้วยจัดพิมพ์โดยใช้เครื่องพิมพ์เฉพาะทางอย่างเครื่องพิมพ์อักษรเบรลล์ระบบคอมพิวเตอร์ และจัดทำรูปเล่มก่อนให้บริการ แน่นอน มันกลายเป็นนิตยสารรายเดือนไปแล้วครับ นี่คือสื่อสิ่งพิมพ์ที่หยิบยกมาพูดเพียงแค่เล่มเดียว ยังมีอีกมากที่ผู้พิการทางสายตาต้องการอ่านแต่เข้าไม่ถึง นั่นล่ะครับ “เราจึงต้องบริการ”

          เราที่ผู้เขียนได้กล่าวถึงคือ “สำนักหอสมุดเบญญาลัย” และก็ถือโอกาส ผู้เขียนขอแนะนำตัวเองก่อนเลยแล้วกันนะครับ ผู้เขียนชื่อ นายฌาณวิทย์ มณี ปัจจุบันทำงานอยู่ในสังกัดสำนักหอสมุดเบญญาลัย ในตำแหน่ง พนักงานช่างเทคนิค และได้รับความไว้วางใจจากผู้บริหารมอบหมายให้ทำงานอีกหนึ่งตำแหน่งคือ หัวหน้าฝ่ายพัฒนาระบบและบริการเทคโนโลยี ดูแลงานให้บริการเทคโนโลยี สื่อ สิ่งอำนวยความสะดวก โดยความพิเศษของฝ่ายงานนี้ ที่ทำให้มีความแตกต่างจากการให้บริการสำหรับผู้พิการทางสายตาในที่อื่นๆ นั่นคือ เรารวบรวมสื่อทั้งที่อยู่ในรูปแบบอักษรเบรลล์ สื่อเสียงระบบเดซี่ บทความ องค์ความรู้ต่างๆ โดยสร้างระบบการให้บริการสื่อในระบบออนไลน์ผ่านทางเว็บไซต์ของสำนักหอสมุดเบญญาลัย เพื่อให้ผู้พิการทางสายตาทั่วประเทศสามารถเข้าถึงสื่อได้จากทุกที่ และให้หน่วยบริการต่างๆ ในเครือข่ายสามารถดาวน์โหลดไฟล์สื่ออักษรเบรลล์เพื่อนำไปใช้งานหรือนำไปสำเนาเป็นหนังสืออักษรเบรลล์ให้บริการแก่ผู้พิการทางสายตาอย่างทั่วถึงและรวดเร็ว โดยไม่ต้องเริ่มกระบวนการผลิตซ้ำๆ ลดเวลาในการผลิตสื่อให้แก่ผู้รับบริการ ผู้พิการทางสายตาบางท่าน หรือหน่วยให้บริการบางหน่วย อาจจะมีเครื่องแสดงผลอักษรเบรลล์ไว้ใช้งานอยู่แล้ว ก็สามารถดาวน์โหลดไฟล์หนังสือเบรลล์เพื่อนำไปใช้งาน ผ่านอุปกรณ์ได้ทันที ก็สะดวกและง่ายขึ้นนะครับ ในส่วนของ สื่อเสียงระบบเดซี่ ท่านผู้อ่านอาจจะยังไม่รู้จักหรือยังไม่เข้าใจ ว่าสื่อชนิดนี้คือสื่ออะไร แตกต่างจากสื่อเสียงชนิดอื่นๆ อย่างไร ผมจะอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ แบบนี้นะครับ โดยให้ลองนึกถึงสื่อเสียงที่ท่านใช้งานผ่านระบบเครื่องเล่นสื่อต่างๆ หรือปัจจุบันอาจจะใช้งานคอมพิวเตอร์ในการเล่นสื่อ เวลาท่านไม่ชอบหรืออยากเปลี่ยนไปรับฟังสื่อในหน้าอื่นๆ ท่านก็เพียงแค่คลิ๊กเม้าส์แล้วลากไปหาส่วนที่ต้องการ แต่สำหรับผู้พิการทางสายตา วิธีการนี้ไม่ตอบโจทย์ในการใช้งานเท่าที่ควร เนื่องจากมีวิธีการที่ยุ่งยากกว่าคนปกติพอสมควร ทั้งยังไม่เที่ยงตรงอาจจะเลื่อนไปผิดที่ได้เช่นกัน แต่ถ้าเป็นสื่อเสียงระบบเดซี่ ซึ่งมีการทำมาร์คไว้ที่หน้าหนังสือ หรือเฮดดิ้งต่างๆ ในหน้าหนังสือ ซึ่งทำให้สามารถเลื่อนไปหาหน้านั้นๆ ได้โดยไม่ยุ่งยาก ยกตัวอย่างเช่น ท่านอ่านหนังสือครั้งล่าสุดถึงหน้าที่ 53 ในครั้งต่อไปที่ท่านกลับมาอ่าน ท่านก็ไม่จำเป็นที่จะต้องเลื่อนไปทีละหน้าเพื่อหาหน้าที่อ่านครั้งล่าสุด แต่สามารถเลื่อนไปที่หน้า 53 ได้ทันที และเลื่อนไปหาเฮดดิ้งที่อ่านล่าสุดได้เช่นกัน สะดวกและดี แต่ก็ไม่ง่ายในการจัดทำเช่นกัน  กระบวนการในการผลิตสื่อในระบบนี้ ใช้กระบวนการและเวลาในการจัดทำไม่แตกต่างจากสื่อเบรลล์ ต้องมีผู้มาอ่านบันทึกเสียงด้วยโปรแกรมเฉพาะ ก่อนจะนำไฟล์ไปทำการมาร์คในส่วนต่างๆ ตัดต่อสื่อที่บันทึก เพื่อให้ได้เสียงที่ดีและเหมาะสมที่สุด แต่ที่ยากกว่าการผลิตสื่อ ก็คือการสร้างและจัดทำระบบการเล่นสื่อเสียงระบบเดซี่ในรูปแบบออนไลน์ โดยเล่นสื่อผ่านเว็บไซต์ของสำนักหอสมุดเบญญาลัยได้โดยตรง  ซึ่งทางเรา “สำนักหอสมุดเบญญาลัย” ได้ตั้งใจที่จะพัฒนาระบบเพื่อให้บริการแก่เป้าหมาย ให้สามารถเข้าถึงและใช้งานสื่อชนิดนี้ได้จากทุกที่ ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด เพียงแค่มีการเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ต  โดยการพัฒนาระบบเล่นสื่อออนไลน์นี้ทางผู้เขียนและทีมงานในฝ่ายพัฒนาระบบฯยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สามารถให้บริการได้ในเร็ววัน และเราจะไม่หยุดพัฒนาเพียงแค่นี้ ตามวิสัยทัศน์ของสำนักหอสมุดเบญญาลัยที่ได้กล่าวไว้ว่า “สำนักหอสมุดเบญญาลัย ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต”