รูปภาพหัวข้อบทความเรื่องตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อกับการบริการสื่อ นางสาวจุฑามาศ ซวงกระโทก ผู้เขียน

“ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จย่อมอยู่ที่นั่น” คำๆนี้ เป็นคำที่เตือนให้รู้ว่า ความพยายามของมนุษย์นั้นจะนำไปสู่เป้าหมายของงานทั้งสิ้น และทำให้ผลงานที่สร้างขึ้นมานั้นประสบผลสำเร็จ พึงนึกถึงไว้เสมอว่า ยังมีบุคคลอีกกลุ่มหนึ่งที่ยังต้องการโอกาส ต้องการความรู้ ต้องการศึกษาเกี่ยวกับหนังสือต่างๆ และอยากจะอ่านหนังสือเหล่านั้นให้ได้เหมือนอย่างคนปรกติ แต่จะมีสักกี่คนที่จะให้โอกาสพวกเขาเหล่านั้นได้มีความคิดที่จะศึกษาเกี่ยวกับขั้นตอนและวิธีการผลิตสื่ออักษรเบรลล์  และพร้อมที่จะผลิตสื่อการเรียนการสอน ตลอดจนสื่อความรู้ต่างๆให้กลุ่มคนเหล่านั้นได้มีโอกาสเรียนรู้นำไปสู่การพัฒนาให้มีความก้าวหน้าต่อไป และยังทำให้พวกเขากลุ่มนั้นมีกำลังใจที่จะต่อสู้กับอุปสรรคต่างๆที่ถาโถมเข้ามาในชีวิต ทำให้มีแรงกาย แรงใจ และสามารถนำไปพัฒนาให้มีความรู้มากขึ้น  นั่นก็คือ ผู้ที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น หรือเรียกสั้นๆว่า “ผู้พิการทางสายตา” นั่นเอง ในการผลิตสื่อนั้น จะต้องมีสื่ออุปกรณ์สำหรับผู้ที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น ซึ่งเราเรียกกันว่า “อักษรเบรลล์”  โดยอักษรเบรลล์จะเป็นตัวชี้นำให้พวกเขาเหล่านั้นก้าวไปสู่อนาคตที่มั่นคงได้อย่างมีประสิทธิภาพ การผลิตสื่ออักษรเบรลล์นั้น เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับผู้พิการทางสายตา และเป็นสิ่งที่จะต้องเรียนรู้ให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ บุคคลที่จะผลิตสื่ออักษรเบรลล์ได้นั้น จะต้องมีความรู้ มีความสามารถในการอ่านเขียนอักษรเบรลล์ได้มากพอสมควร รวมถึงการจัดรูปแบบของหนังสือให้ตรงตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ และตรวจ และประเมินตามมาตรฐานสื่อที่กำหนดให้ได้ผลงานที่มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น เรียกว่า “ผู้ตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อ” 

ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงได้เขียนบทความเกี่ยวกับการตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อการเรียนการสอน  พร้อมทั้งมีหน้าที่ในการตรวจและประเมินมาตรฐานสื่ออักษรเบรลล์ให้กับนักเรียน นักศึกษา ตลอดจนบุคคลทั่วไปที่มีส่วนเกี่ยวข้องในหน่วยงานต่างๆ และได้ตระหนักถึงคุณภาพของงานที่ผลิตนั้นให้มีความเหมาะสม ทำให้เกิดความภาคภูมิใจ และสามารถถ่ายทอดออกมาเป็นรูปเล่มของหนังสืออักษรเบรลล์ได้ เพื่อให้ผู้พิการได้มีความรู้ มีความเข้าใจเกี่ยวกับการผลิตสื่ออักษรเบรลล์สืบไป

อักษรเบรลล์  (Braille)  เป็นอักษรที่ใช้สำหรับคนตาบอด โดยผู้ผลิตอักษรเบรลล์มีชื่อว่า “หลุยส์เบรลล์” เป็นครูตาบอดชาวฝรั่งเศส ซึ่งลักษณะของอักษรเบรลล์จะเป็นจุดนูนๆเล็กๆ  และในหนึ่งช่องจะประกอบไปด้วย 6 ตำแหน่ง โดยผู้ผลิตจะจัดสลับกันไปมาให้กลายเป็นรหัสแทนอักษรตาดี หรือเราเรียกกันว่า “สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ โน้ดดนตรี ฯลฯ

สำหรับเครื่องมือที่ใช้ในการเขียนอักษรเบรลล์ จะประกอบไปด้วย สเลท จะมีหลายลักษณะ โดยแต่ละแบบจะมีความแตกต่างกันออกไป ซึ่งคนตาบอดจะเรียกว่า “สเลทสี่แถว สเลท 9 แถว หรือสเลท 27 แถว เป็นต้น อุปกรณ์อีกอย่างหนึ่งที่จะใช้ประกอบในการเขียนอักษรเบรลล์ ก็คือ สไตลัส ซึ่งภาษาปากเราเรียกว่า “ดินสอ” เป็นดินสอที่มีลักษณะปลายเข็มแหลมคม สามารถนำมาเจาะลงบนสเลทให้เป็นจุดนูนๆ 6 จุดได้ แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องใช้กระดาษในการเขียน โดยกระดาษที่ใช้นั้นจะต้องมีขนาดเท่ากับกระดาษ a 4 จึงจะเหมาะสม

นอกจากนั้น ยังมีการพิมพ์ ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะทำให้ผลิตอักษรเบรลล์ได้ ก็คือ จะต้องใช้เครื่องพิมพ์เบรลล์ไว้สำหรับพิมพ์เบรลล์ให้ง่ายยิ่งขึ้น  โดยเราเรียกว่า “Brailler” คือจะต้องใช้กระดาษแข็งจะทำให้จุดเบรลล์เกิดจุดนูนที่คมชัด และทำให้อ่านได้สะดวก

การตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อ

ในการตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อการเรียนการสอนนั้น จะต้องมีอุปกรณ์ในการตรวจ  ซึ่งเรียกว่า (Braille display) เป็นอุปกรณ์เครื่องที่ใช้แสดงผลของอักษรเบรลล์โดยผู้พิการทางสายตา ในการอ่านจะต้องใช้หนังสือประกอบ และจะต้องเชื่อมต่อเครื่องแสดงผลอักษรเบรลล์เข้ากับคอมพิวเตอร์ เพื่อให้เครื่องแสดงจุดอักษรเบรลล์ได้ผ่านทางเครื่องแสดงผลอักษรเบรลล์ เวลาตรวจและประเมินมาตรฐานสื่อจะต้องอ่านคู่กับคนปรกติ โดยจะมีหนังสือต้นฉบับควบคู่กับไฟล์เบรลล์ที่เป็น.dxb  เพื่อตรวจและแก้ไขในส่วนที่ผิดพลาด ไม่ว่าจะเป็น การแก้บรรทัด แก้ในส่วนที่ขาดหายไปเป็นหน้า และแก้คำที่ผิดให้ถูกต้องตามต้นฉบับของหนังสือเล่มนั้นให้สมบูรณ์

หลังจากเสร็จสิ้นวิธีการตรวจและประเมินแล้ว ก็จะเข้าสู่กระบวนการพริ้นท์เป็นหนังสืออักษรเบรลล์ โดยใช้เครื่องปริ๊นเบรลล์เป็นหลักในการปริ๊นเป็นอักษรเบรลล์ รวมทั้งการเข้าเล่มเป็นหนังสือเบรลล์แบบสมบูรณ์ โดยการปริ๊นเบรลล์จะใช้กระดาษต้นฉบับที่มีความหนาหรือกว้างพอประมาณจำนวนมาก ซึ่งเมื่อปริ๊นออกมาก็จะได้มากกว่าหนังสือต้นฉบับปรกติ รวมถึงการบริการหนังสือให้กับบุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็นที่ต้องการนำไปใช้ในโรงเรียน หรือสถานศึกษาต่างๆ หรือทำหน้าที่ในการบริการหนังสือให้เยาวชนผู้พิการทางสายตาให้หันมาสนใจอ่านหนังสือเบรลล์มากยิ่งขึ้น

ดังนั้น อักษรเบรลล์ จึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญสำหรับเราชาวผู้พิการทางสายตาทุกคน ที่จะต้องฝึกทักษะการเรียนรู้ให้เกิดความชำนาญ และสามารถผลิตสื่อต้นฉบับอักษรเบรลล์ให้แก่กลุ่มเป้าหมายทั่วประเทศได้รวมถึงการส่งเสริมให้มีส่วนร่วมในการอ่านและพัฒนาให้เกิดความรู้ความเข้าใจ รวมทั้งส่งเสริมให้คนปรกติหรือจิตอาสาที่มีความรู้ความสามารถในการอ่านหนังสือ หรือพิมพ์หนังสือต้นฉบับให้กับคนตาบอด ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการผลิตหนังสืออักษรเบรลล์กับทางสำนักหอสมุดเบญญาลัย เพื่อให้งานผลิตสื่อการเรียนการสอนทันต่อความต้องการของผู้รับบริการ ตลอดจนให้ความช่วยเหลือในด้านการผลิตสื่อในรูปแบบต่างๆที่มีคุณค่าและเกิดประโยชน์ สำหรับผู้ที่มีความบกพร่องทางการเห็น ไม่ว่าจะเป็นหนังสือเรียน หนังสืออ่านเสริม หรือความรู้ต่างๆ สิ่งเหล่านี้ ล้วนเป็นสิ่งที่ให้คุณค่า และยังส่งผลในด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ที่พิการทางสายตาอย่างแท้จริง